Het ‘illegale’ verzet 1940-1945


Het verzet wordt doorgaans omschreven als “de illegaliteit” of “ondergrondse”. Sommige elementen van dat verzet kwamen gevaarlijk dicht bij de betiteling “onderwereld” en sommige Knokploegen gingen tekeer als maffiabendes. Een moeilijke discussie, waar geen eind aan komt.

Hoe dun de scheidslijn in 1940-1945 was tussen goed en fout, blijkt uit het verhaal van de “Roofmoord onder Wolsum”. Een dorpje in Friesland, tussen Sneek en Bolsward, op dinsdag 16 januari 1945 gepleegd door “het verzet” op de veehandelaar/slager Hantje Zijlstra, vader van 8 kinderen. Tot voor kort waren er nog steeds mensen die dachten dat hij was doodgeschoten door twee Landwachters omdat hij “zwarthandelaar” was.

Vaak wordt gezegd, dat vlak na de oorlog de bevolking werd verdeeld in twee groepen, goed en fout. De identificatie was simpel: zwart of wit. Tegenwoordig willen we nog wel eens aannemen dat het iets genuanceerder ligt, dat het ” grijze gebied” een nogal breed kader met talloze grijstinten is. De overleden verzetsvrouw Siet Tammens noemde de “Grijzen” bij naam. Het waren onder anderen de ambtenaren die met de Duitsers collaboreerden, die haar na terugkomst uit kamp Neuengamme eens even kritisch aan de tand voelden, toen Nederland van de Nazi’s af was. De huik werd naar de wind gehangen.

Aan een verhaal zitten altijd twee kanten. De familie Zijlstra onderhoudt een website, maar dat doen de nabestaanden van de opdrachtgever van die moord, Gerard Reeskamp, ook. Deze Reeskamp, een drogist (met strafblad) uit Bussum speelde een rol bij de “Kraak” van de Leeuwarder gevangenis door het Friese verzet, waarbij 51 gevangenen werden bevrijd en geen schot is gevallen. Een huzarenstukje. Maar er werden ook overvallen gepleegd, waarbij niet zo zeker was waar de opbrengsten terecht kwamen.

Nu, bijna driekwart eeuw later weten we het allemaal beter. Denken wij. Want er was niet alleen een verdeling van de bevolking van goed en fout, dat was binnen het verzet ook zo. Gerard Reeskamp runde in de omgeving Sneek-Bolsward een sabotage eenheid, die zichzelf moest bedruipen. Er werd geld gedoneerd – onder anderen door Zijlstra – maar dat was niet genoeg. Een zoon van Zijlstra heeft een keer een ‘vergadering’ (lees: feestje) van het verzet bezocht en was verbaasd over wat er allemaal werd gegeten en gedronken door de “ondergrondse”, terwijl de bevolking aan het verhongeren was. Hij zei tegen zijn vader: “Je moet stoppen met geld geven aan die lui”. Hantje Zijlstra weigerde dat en bleef doneren. Er werden door de “illegaliteit” dus met steeds grotere regelmaat afpersingsmethoden toegepast en uiteindelijk ook struikroversmethoden. In het geval Zijlstra werden er twee snotapen (?) op af gestuurd. Ze konden tegen de beresterke Zijlstra waarschijnlijk totaal niets beginnen, dat wist Reeskamp, vandaar dat hij hen een geladen Mauser had meegegeven. Degene die het dodelijke schot loste – de electriciën Jan Bosga uit het gehucht Broek bij Joure – had als 16-jarige al een strafblad (diefstal) en toen hij 19 was veroordeeld wegens “ontucht met minderjarigen onder geweldsdreiging” – 4 maanden gevangenis, 3 jaar proeftijd. Dat was in 1939. Deze jongeman had zelfs als vrijwilliger een jaar in Duitse fabrieken gewerkt. Lang heeft Jan Bosga uit Broek overigens niet van zijn vrijheid genoten. Op 31-jarige leeftijd overleed hij in ’s Gravenhage, doodsoorzaak niet bekend.

Enige kennisgeving…

De groep Reeskamp bediende zich dus van chantabel uitschot om het vuile werk op te knappen. De buit werd verdeeld onder de daders en medeplichtigen. Eén van die medeplichtigen was een verzekeringsagent, een zekere Walinga, die op de Sneker veemarkt Zijlstra identificeerde. Van de buitgemaakte 1000 gulden toucheerde deze heer Walinga 300 gulden. Zo ging dat. Dit is wat we weten, maar wat is er nog meer aan middelen niet bij het echte verzet terecht gekomen?

http://hantjezijlstra.nl/

Gezin Zijlstra

http://www.gareeskamp.nl/GAReeskamp-verzetsstrijder/Welkom.html

Gezin Reeskamp

Reeskamp was al eens eerder, met handlangers vermomd als Duitse soldaten, bij Zijlstra binnengevallen om geld, maar moest onverrichterzake het erf verlaten. Hij riep nog wel, dat hij “nochmal zurück kommen werde“. Zelf durfde hij dat niet meer en stuurde twee van “zijn jongens”. Zijlstra heeft na de aanslag nog anderhalve week in het ziekenhuis gelegen voor hij overleed aan zijn schotwond. Zijn vrouw week geen minuut van zijn zijde. Vermomd als dokter in een witte jas is Reeskamp nog het ziekenhuis binnengedrongen om er zeker van te zijn dat Zijlstra niet meer zou praten. Als mevrouw Zijlstra daar niet dag en nacht had gezeten, had hij daar zeker voor gezorgd. Hij kreeg later opdracht van de top van het Friese verzet om de zaak uit te zoeken, maar hij rapporteerde dat – als slager die zijn eigen verrotte vlees keurt – zijn onderzoekje was vastgelopen en de dader(s) op het kerkhof lagen. Hij dacht dat hij er van af was.

Door de vasthoudendheid van een rechercheur van politie Aukema is de zaak opgehelderd. Aukema had een missie: het verzet postuum nog een pootje lichten waar dat kon. Zijn vader, Simon Aukema, was lid van de beruchte Colonne Henneicke, jodenjagers voor kopgeld in Amsterdam en omstreken. In dienst van de Joodse bank Lippmann Rosenthal, waar overigens ook vader Mulisch werkzaam was…. Want Harry “was de 2e Wereldeurlog”.

Reeskamp viel van zijn voetstuk als “Held van het Friese verzet” en werd voor het gerecht veroordeeld als opdrachtgever en brein van de moord. De schutter kreeg uiteindelijk een jaar gevangenisstraf met aftrek van voorarrest. Waarom werd er zo kordaat korte metten gemaakt met “de Hollanders” binnen dat Friese verzet? We citeren een stukje uit het rechtbankverslag van de Leeuwarder Courant van 17 juli 1947:

R. Is een man, die anderen ten verderve kan voeren, een gecompliceerde, een Dostojefsky-figuur; deze jongens (de daders) waren voor hem als willoze werktuigen. Het is voor Nederland van het grootste belang, dat het verzet een onbesmette naam in de geschiedenis zal dragen. De illegale prestaties verschaffen aan deze mensen roem en eer; hun gemeen misdrijf bevlekt hen met een smet.

We herhalen: Het is voor Nederland van het grootste belang, dat het verzet een onbesmette naam in de geschiedenis zal dragen. Zoals de krant toen en velen ook nu nog hun zuiveringsdriften beperken tot de lagere rangen, zo stilzwijgend wordt er gedaan over notoire collaborateurs die in ze “Zuiveringscommissies” zaten. De grootste vergissing is wel het categorisch rangschikken van Benno zur Lippe B. als “verzetsheld” en Paulien (alias Wilhelmina) als standvastige “Moeder des Verzets”. Om deze grove schijnheiligheid af te dekken kregen de beramer en plegers van de roofmoord op Zijlstra een beschamend lage straf van een jaartje en 2 jaartjes met aftrek van voorarrest. Dat is het echte schandaal: de mensen van het vuile werk mochten geen foutje maken, de grote jongens aan de top zaten zichzelf te controleren en konden hun fouten, misdaden, collaboratie en zelfverrijking afdekken met “eigen onderzoek”.

Het is daarom onbegrijpelijk dat de veteranen van het verzet het recht nooit in eigen hand hebben genomen. Het zogenaamde “Veemgericht” is te vroeg opgeheven….. En nog onbegrijpelijker dat ze de “Verzetsprinz” Zur Lippe B. aanbidden als een ware godheid, terwijl deze deserteur-landverrader niets anders verdiende dan de doodstraf. Onder zijn afstandelijke leiding, maakten delen van het verzet een puinhoop van, terwijl andere delen op de valreep nog even zijn geliquideerd op aangeven van het emigranten-comité rond de “Moeder des Verzets”. Iedereen die zegt: “Dit hebben we niet kunnen weten” zal nu toch eens in de spiegel moeten kijken, want: “Dan weet u het nu!” In ieder geval wist de “koningin” donders goed wat er speelde. Zij was alleen maar benauwd voor haar plekje onder de zon onder “haar volk”. Er is verschrikkelijk huisgehouden onder rechtvaardige Nederlanders, vlak voor de “bevrijding” en ook nog jaren erna om de sporen te wissen.

We hebben ons altijd al afgevraagd waarom het legale verzet altijd wordt omschreven als “de illegaliteit”. Het is wel duidelijk dat die vlag de lading niet dekt. Delen van het verzet waren illegaal. Het overgrote deel was legaal en de wettige uitvoerende macht van De Bataafsche Republiek, omdat het “koninkrijk” met Wilhelmina’s desertie was opgehouden te bestaan. Met het veroordelen van een paar crimineeltjes zijn de echte, grote criminelen buiten schot gebleven. Een echte zuivering heeft nimmer plaatsgevonden.

Anders was Nederland wel een republiek geworden.

8 gedachtes over “Het ‘illegale’ verzet 1940-1945

  1. “Met het veroordelen van een paar crimineeltjes zijn de echte, grote criminelen buiten schot gebleven. Een echte zuivering heeft nimmer plaatsgevonden. Anders was Nederland wel een republiek geworden.”

    En dankzij het veelvuldig verspreiden van hun d.n.a. via nageslacht is Nederland verworden tot wat het nu is, een hypocriete door criminelen bestuurde narcostaat. Wat er verder overblijft is een laf opportunistisch volkje, die alle smerige spelletjes gewoon mee blijven spelen om nog wat kruimeltjes mee te mogen pikken. De enkeling die nog een beetje zelfstandig nadenkt en de waarheid wil zien staat machteloos, de roepende in de woestijn die opgesloten zou moeten worden omdat hij / zij zich weigert te conformeren. Nederland is totaal verrot en het einde van de W.O.2 is nog lang niet in zicht.

    Liked by 3 people

  2. Criminele rotzakken, eigenlijk psychopaten, komen in alle lagen van de bevolking voor, rijk, arm, intelligent, dom, atheïst, religieus, of wat dan ook maakt niets uit. Het is iets wat bij de mensheid blijkt te behoren en helaas nimmer zal veranderen.

    Like

    • Da, wellicht om dan toch er weet van te hebben dat die mensheid bestaat uit mensen, zoals U en ik.
      Dus; tracht geen criminele rotzak,psychopaat,rijk,arm,intelligent, dom,atheïst,of religieus te zijn, , behalve dan je ware Zelf, en verander die ongewilde mensheid in dat wat jij graag juist dan wel zou willen zien, wel zou willen be-leven.
      En, pas dan kan er iets veranderen.

      Stay Human,

      Like

  3. DE gele hesjes, dat noem ik nou een legaal verzet.
    Zij leggen de pijnlijke zere wonden van de maatschappij bloot en doen hoop ik Rutte inzien, dat ie zich op het verkeerde pad bevindt?
    Maar of er naar gehandeld of geluisterd wordt?

    Like

Uw bijdrage

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.